Za nami omówienie rodzajów trudnych warunków, porady dotyczące dobierania do owych warunków kabli, a także wykazanie, jakie izolacje powinny mieć przewody elektryczne układane w trudnych warunkach. Dziś zajęliśmy się powłokami, pancerzami i osłonami przewodów elektroenergetycznych. Dodatkowo wskazaliśmy, w jaki sposób trzeba i warto chronić kable elektroenergetyczne stosowane w niesprzyjających warunkach.

Jaką funkcję pełnią powłoki, pancerze i osłony występujące na kablach elektrycznych i przewodach energetycznych?

Powłoki i osłony to bariera oddzielająca kable elektroenergetyczne od warunków zewnętrznych – w tym przypadku trudnych – i chroniąca żyły przed szkodliwym oddziaływaniem tychże warunków. Dzięki powłoce przewody elektroenergetyczne zostają uszczelnione, a kontakt z wilgocią, olejami czy innymi substancjami zostaje ograniczony. Kable nie są podatne na wysokie i niskie temperatury. Powłoka metalowa dodatkowo odpowiada za wyrównanie natężenia pola elektrycznego w izolacji, jak również zabezpiecza izolację przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Pancerz zbudowany jest z drutów bądź taśm stalowych. Materiały te zostają owinięte wokół przewodu, chroniąc go przed uszkodzeniami mechanicznymi. Z kolei osłona – zarówno powłoki, jak i całego kabla – wykonywana jest z polwinitu bądź polietylenu. Ta pierwsza chroni powłoki przed nawinięciem pancerza, druga zaś eliminuje kontakt z wilgocią.

Jak dobierać powłoki, pancerze i osłony do miejsca instalacji?

Odpowiedź na to pytanie dostarcza norma N-SEP-E-004:2014. W ogólnym rozrachunku wygląda to tak:

  1. Kable elektryczne opancerzone drutami sprawdzają się w przypadku przewidywanych naprężeń rozciągających.
  2. Kable elektryczne osłonięte tworzywem sztucznym nadają się do miejsc, w których zachodzi ryzyko przemieszczeń gruntu. Stosuje się je także w strefach działania prądów błądzących.
  3. Kable elektryczne wymagają zabezpieczenia żył w przypadku ryzyka oddziaływania na nie pół elektromagnetycznych, zakłócających działanie obwodów zasilanych przez te przewody elektryczne.

Kiedy kable elektroenergetyczne wymagają układania w osłonach, a kiedy nie?

Zgodnie z zasadą przewody elektroenergetyczne układa się w osłonach w sytuacjach, w których występuje ryzyko dużych i grożących awarią naprężeń mechanicznych. Przykładowe miejsca wymagające stosowania osłony to mosty i wiadukty, tunele pod drogami i torami. Jeżeli jest to miejsce publiczne, a kable elektryczne znajdują się w powietrzu, lecz nie wyżej niż 250 cm nad ziemią, także powinny mieć osłony.

Z osłon można zrezygnować, jeśli instalacja składa się z kabli o maksymalnym napięciu znamionowym 30 kV i ma zostać ułożona w tunelach pod drogami: z nawierzchnią rozbieralną, zbiorczymi, lokalnymi.

Dodatkowe wzmocnienia osłon są wymagane, gdy zachodzi ryzyko kontaktu kabli z wysoką wilgocią lub wodą, jest to strefa działania prądów błądzących bądź przewody elektryczne są narażone na promieniowanie UV.